Sushi Ở Nhật Khác Sushi Ở Việt Nam Như Thế Nào? Loại Nào Ngon Nhất, Ăn Ở Đâu Và Gọi Món Thế Nào?
Sushi ở Nhật khác sushi ở Việt Nam ở triết lý: người Nhật tôn miếng cá tươi và nắm cơm giấm, ít sốt, ít chiên, ít phô mai. Loại đáng thử nhất là nigiri cá ngừ, cá hồi và trứng cá, ngon và rẻ nhất tại quán băng chuyền khoảng 110 đến 150 yen một đĩa. Gọi món rất dễ nhờ máy tính bảng có tiếng Anh, và người chưa quen đồ sống vẫn có nhiều món chín để chọn.
[Ảnh: So sánh một đĩa sushi cuộn nhiều sốt kiểu Việt Nam và một đĩa nigiri cá tươi kiểu Nhật]
Sushi ở Nhật khác sushi ở Việt Nam như thế nào?
Khác biệt lớn nhất là sushi Nhật lấy cá tươi và cơm giấm làm trung tâm, trong khi loại sushi phổ biến ở Việt Nam thường là các cuộn nhiều sốt mayonnaise, cá chiên xù, phô mai kem và sốt ngọt. Đây là hai cách hiểu rất khác nhau về cùng một món ăn.
Ở Nhật, sushi chuẩn kiểu Edomae của vùng Tokyo chỉ gồm hai phần: nắm cơm trộn giấm gọi là shari, và lát cá hoặc hải sản đặt lên trên gọi là neta. Dạng phổ biến và được coi trọng nhất là nigiri, tức một lát cá đặt trên nắm cơm. Các loại cuộn maki ở Nhật thường rất đơn giản, ví dụ kappa maki cuộn dưa leo hay tekka maki cuộn cá ngừ, chứ ít khi nhồi nhiều nhân và sốt.
Ngược lại, phần lớn món được gọi là sushi ở Hà Nội lại nghiêng về phong cách fusion kiểu Âu Mỹ: cuộn California, cá hồi áp chảo, lươn sốt teriyaki, tôm chiên tempura cuộn, rưới sốt mayonnaise và sốt ngọt. Cách làm này hợp khẩu vị nhiều người, nhưng gần như không xuất hiện ở các quán sushi truyền thống tại Nhật.
Một điểm khác nữa là cách dùng gia vị. Ở quán quầy, wasabi thường đã được phết sẵn một lớp mỏng giữa cá và cơm, shoyu thì chấm vào mặt cá chứ không chan lên cơm, và gừng hồng gari được ăn xen giữa các miếng để làm sạch vị. Vì khẩu vị miền Bắc quen vị mặn và nóng, phần lớn khách Hà Nội thấy sushi Nhật thanh và nhạt hơn sushi cuộn nhiều sốt ở nhà, nên nhiều người thích chấm thêm chút shoyu, nhưng nên chấm nhẹ tay để giữ được vị ngọt tự nhiên của cá.
Loại sushi nào ngon nhất ở Nhật, nên thử món gì trước?
Loại được nhiều người đánh giá ngon nhất là nigiri cá ngừ (maguro), cá hồi (sake), nhím biển (uni) và trứng cá hồi (ikura), trong đó cá ngừ béo otoro là miếng cao cấp và đắt nhất. Tuy nhiên ngon nhất với bạn còn tùy khẩu vị, nên cách hay là thử theo thứ tự từ dễ ăn đến đậm vị.
Riêng cá ngừ đã có ba mức: akami là phần nạc đỏ, vị thanh; chutoro béo vừa; và otoro là phần béo nhất, mềm tan trong miệng. Cá hồi sake béo và dễ ăn, rất hợp người thử lần đầu. Nhím biển uni và trứng cá hồi ikura thường làm theo dạng gunkan, tức cuốn một dải rong biển quanh nắm cơm, vị ngậy và đậm mùi biển nên không phải ai cũng hợp, bạn nên thử trước một miếng.
Ngoài ra còn nhiều lựa chọn quen thuộc và dễ ăn: ebi là tôm, hotate là sò điệp, engawa là phần vây cá bơn giòn, anago là lươn biển nướng sốt ngọt đã chín, và tamago là trứng cuộn ngọt cũng đã chín. Theo cách của nhiều người, hãy bắt đầu bằng cá hồi, trứng cuộn hoặc lươn nướng cho quen, rồi sang cá ngừ akami, lên chutoro và otoro, cuối cùng mới thử uni và ikura.
Một lưu ý nhỏ là một số loại ngon theo mùa. Cá ngừ béo và nhiều loại cá trắng thường đậm đà hơn vào mùa lạnh, còn nhím biển uni ở nhiều vùng lại ngon vào cuối xuân và mùa hè. Tốt nhất bạn nên hỏi quán món nào tươi trong ngày.
[Ảnh: Cận cảnh đĩa nigiri cá ngừ otoro, cá hồi và trứng cá hồi ikura]
Người không ăn được đồ sống và người lớn tuổi đi cùng thì ăn gì?
Người không ăn được đồ sống vẫn có nhiều lựa chọn ở quán sushi Nhật, từ trứng cuộn tamago, lươn biển anago nướng, tôm luộc, thanh cua, đến các món chín như mì udon, súp miso và gà rán. Đây là điều khiến nhiều gia đình yên tâm khi cả nhà cùng vào một quán.
Cụ thể, bạn có thể chọn các món đã làm chín hoàn toàn như tamago, anago và unagi sốt ngọt, tôm ebi luộc, inari là cơm bọc đậu phụ chiên ngọt, hoặc các miếng cá áp lửa bề mặt gọi là aburi để chín phần ngoài. Riêng tại các chuỗi băng chuyền như Kura Sushi và Sushiro, thực đơn còn có mì udon, ramen, khoai chiên, gà rán karaage và nhiều món tráng miệng, rất hợp người lớn tuổi và trẻ nhỏ chưa quen đồ sống.
Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà đội ngũ Du lịch Nhật Bản từ Hà Nội từng dẫn, khi trong đoàn có ông bà và trẻ nhỏ, quán băng chuyền là lựa chọn an toàn nhất, vì trên cùng một băng chuyền có cả món sống lẫn món chín, mỗi người tự chọn món hợp miệng mà không ai phải gắng ăn.
Nếu trong nhà có người dị ứng hải sản, trứng hoặc đậu nành, bạn nên hỏi nhân viên hoặc xem bảng thành phần trước khi gọi, vì nhiều quán băng chuyền có sẵn bảng dị ứng và máy tính bảng tiếng Anh. Với món sống, người có bệnh nền hoặc đang mệt cũng nên cân nhắc và hỏi trước cho chắc.
Bạn có thể đọc thêm: Đi Tour Nhật Bản Được Ăn Gì? Thực Đơn Tour Và Món Nên Tự Ăn Thêm để hiểu rõ hơn về các bữa trong tour và những món nên tự ăn thêm.
[Ảnh: Bàn ăn gia đình tại quán băng chuyền với cả món chín và món sống]
Ăn sushi ở Nhật ở đâu, chọn quán thế nào cho hợp túi tiền?
Ở Nhật có ba nhóm quán chính: quán băng chuyền bình dân khoảng 110 đến 150 yen một đĩa, quầy sushi tầm trung khoảng 5.000 đến 10.000 yen một người, và quán omakase cao cấp từ 20.000 yen trở lên. Biết trước ba nhóm này giúp bạn chọn đúng theo ngân sách.
Nhóm phổ biến nhất với khách du lịch là quán băng chuyền, gọi là kaiten-zushi, gồm các chuỗi như Sushiro, Kura Sushi, Hama Sushi và Kappa Sushi. Đĩa cơ bản thường từ 110 đến 120 yen, đĩa cao cấp khoảng 180 đến 360 yen, và một người ăn no thường hết 1.000 đến 2.000 yen. Ưu điểm là giá minh bạch theo màu đĩa, không lo bị hớ, lại rất phù hợp gia đình và đoàn đông.
Nhóm quầy sushi tầm trung là các tiệm nhỏ kiểu sushi-ya. Set trưa ở nhiều nơi chỉ khoảng 1.500 đến 3.000 yen rất đáng tiền, còn buổi tối gọi lẻ thường rơi vào 5.000 đến 10.000 yen. Nhóm cao cấp là omakase ở khu trung tâm như Ginza, nơi đầu bếp tự chọn món, giá khoảng 20.000 đến 50.000 yen hoặc hơn và cần đặt trước.
Về địa điểm, chợ cá Toyosu ở Tokyo, vốn thay cho chợ Tsukiji cũ và khu chợ ngoài Tsukiji vẫn còn nhiều quán, là nơi nổi tiếng để ăn sushi và hải sản tươi buổi sáng. Ở Osaka, khu Dotonbori cũng có nhiều quán. Mẹo chọn quán là xem ứng dụng Tabelog, quán điểm từ 3,5 trở lên thường ổn, và nên ưu tiên quán đông khách bản địa, tránh quán vắng có người chèo kéo ở khu du lịch. Để dễ hình dung chi phí, 1 yen khoảng 165 đến 170 đồng tại thời điểm tháng 6/2026, nên một bữa băng chuyền 2.000 yen tương đương khoảng 330.000 đến 340.000 đồng một người.
Bạn có thể đọc thêm: Ăn gì khi có thời gian tự do ở Tokyo, 10 món ngon, giá dưới 1.500 Yên để hiểu rõ hơn về các món nên ăn khi tự do khám phá Tokyo.
[Ảnh: Băng chuyền sushi tại một chuỗi bình dân ở Tokyo với bảng giá theo màu đĩa]
Gọi món sushi ở Nhật thế nào khi không biết tiếng Nhật?
Ở quán băng chuyền, bạn lấy đĩa chạy trên băng hoặc đặt món qua màn hình cảm ứng có tiếng Anh, món được làm mới sẽ đưa tới tận bàn; còn ở quầy sushi, bạn có thể gọi omakase để đầu bếp tự chọn, hoặc gọi từng món mình thích. Cả hai cách đều không đòi hỏi nói tiếng Nhật.
Quy trình ở quán băng chuyền rất đơn giản. Ngồi xuống, tự pha trà bột matcha bằng nước nóng có sẵn ở bàn, sau đó lấy đĩa từ băng chuyền hoặc bấm chọn trên máy tính bảng có hình ảnh từng món, đĩa đặt riêng sẽ chạy thẳng tới chỗ bạn. Khi về, nhân viên đếm số đĩa theo màu để tính tiền. Máy tính bảng thường có 2 đến 3 ngôn ngữ, gồm tiếng Anh và đôi khi tiếng Trung.
Ở quầy sushi, có hai cách gọi: omakase nghĩa là phó thác cho đầu bếp chọn, còn okonomi là gọi theo ý mình. Nếu sợ phát sinh chi phí, bạn nên hỏi giá trước hoặc chọn set đã niêm yết khoảng 1.500 đến 3.000 yen. Vài quy tắc nhỏ giúp ăn đúng kiểu: ăn miếng nigiri trong một lần cho trọn vị, chấm phần cá vào shoyu chứ không nhúng cơm, ăn gừng hồng xen giữa các miếng, có thể dùng tay hoặc đũa, không cắm đũa dựng đứng vào bát cơm. Một điểm khiến nhiều khách Việt bất ngờ là ở Nhật không có văn hóa tip, bạn chỉ trả đúng số tiền trên hóa đơn.
Nhiều đoàn khách Hà Nội bay thẳng từ sân bay Nội Bài sang Osaka chỉ khoảng 4 tiếng hoặc Tokyo khoảng 5 tiếng, vừa tới nơi đã có thể tìm quán sushi gần ga. Với đoàn gia đình nhiều thế hệ còn ngại bất đồng ngôn ngữ, đi theo Tour Nhật Bản từ Hà Nội có hướng dẫn viên tiếng Việt sẽ giúp gọi món, dịch bảng dị ứng và chọn quán hợp khẩu vị, nhất là khi trong đoàn có ông bà và trẻ nhỏ.
Bạn có thể đọc thêm: Chi Phí Ăn Uống Tự Túc Ở Tokyo: Bảng Giá Thực Tế Từng Bữa, Quán Giá Tốt để hiểu rõ hơn về chi phí ăn uống nếu bạn có thời gian tự do.
[Ảnh: Màn hình cảm ứng gọi món sushi có hình ảnh và tiếng Anh tại quán băng chuyền]
Câu hỏi thường gặp
Sushi và sashimi có phải là một không? Không, hai món này khác nhau. Sashimi là cá hoặc hải sản sống thái lát, ăn không kèm cơm, thường chấm shoyu và wasabi. Sushi thì luôn đi cùng nắm cơm giấm, ví dụ nigiri hoặc maki. Nếu bạn muốn thử cá tươi nhưng không thích ăn cơm lạnh, có thể gọi riêng một phần sashimi.
Ăn sushi ở Nhật có cần để lại tiền tip không? Không cần. Nhật Bản không có văn hóa tip, kể cả ở quán cao cấp, và việc cố để thêm tiền đôi khi khiến nhân viên bối rối. Bạn chỉ trả đúng số tiền trên hóa đơn, thường thanh toán tại quầy khi ra về hoặc ngay trên máy tính bảng tại bàn.
Có cần đặt chỗ trước khi ăn sushi băng chuyền không? Với quán băng chuyền bình dân, vào giờ cao điểm trưa và tối thường phải xếp hàng khoảng 20 đến 40 phút. Nhiều chuỗi như Sushiro và Kura Sushi cho đặt chỗ trước qua ứng dụng có tiếng Anh để giảm thời gian chờ. Riêng quán quầy cao cấp và omakase thì gần như bắt buộc đặt trước nhiều ngày.
Người ăn chay có món sushi nào ở Nhật không? Có một vài lựa chọn nhưng không nhiều. Bạn có thể gọi kappa maki cuộn dưa leo, inari là cơm bọc đậu phụ chiên ngọt, kanpyo maki cuộn bầu khô, hoặc trứng cuộn tamago nếu ăn được trứng. Nên báo trước với nhân viên là không ăn cá và hải sản, vì một số món có dùng nước dùng từ cá.
Mùa nào ăn cá ngừ béo otoro hay nhím biển uni ngon nhất? Nhiều loại cá trắng và cá ngừ béo otoro thường đậm đà hơn vào mùa lạnh, từ cuối thu sang đông. Nhím biển uni ở nhiều vùng lại ngon vào cuối xuân và mùa hè. Vì độ tươi thay đổi theo ngày và theo vùng, bạn nên hỏi nhân viên món nào tươi nhất hôm đó, đây cũng là cách người Nhật hay làm.
Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia của Du Lịch Nhật Bản, đơn vị chuyên tổ chức tour Nhật Bản từ Hà Nội với 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 6/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, vui lòng liên hệ trực tiếp tại DulichNhat.vn.
